Kentte dün akşam saatlerinde gökyüzünde görülen parlak ışık kümesi aşağıya gerçek inerek kayboldu. Işık kümesini şaşkınlık içinde izleyen kimi vatandaşlar o anları cep telefonu kameralarıyla kayıt altına aldı.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Hüseyin Esenoğlu, AA muhabirine, dün akşam İstanbul ve kimi vilayetlerde art geriye dizilmiş halde 3, 4 tane parlak bir ışık kümesinin görüldüğünü hatırlattı.
Işık kümesinin düşüşünün uzun sürdüğünü belirten Esenoğlu, “Sürekli gözüktüğü için metal cinsi olabilir. Önde olan daha büyük ve kalkan vazifesi gördüğü için parlak gözüküyor. Daima gözüktüğü için kaybolan cinsten değil, yani doğal bir göktaşı değil. Bu uzay çöpü olabilir. Uzay çarpışmalarından hür kalmış modüller, roket yakıtları, vida bile olabilir.” dedi.
GÖKTAŞI SURATINDA DEĞİLDİ
Düşen şeyin bulunması halinde ne olduğunun tam olarak belirlenebileceğini vurgulayan Esenoğlu, şöyle devam etti:
“Doğal göktaşı güneş sisteminin bilgisini getirdiği üzere yapıldığı yere, ilişkin olduğu ülkeye ilişkin bilgi de taşır. Olağanda göktaşı daha süratli geçişi olur ancak dün akşam gözüken parlak ışık kütlesi dolana dolana geldi.
Bu birden uzaydan gelip dünyaya gelmiş değil. Yavaş yavaş inişe geçer üzere geçişi oldu. Göktaşı suratında değildi. Renkli gözükmesinin nedeni ise büyük ihtimalle kimya var üzerinde, kaplama, boya olabiliyor. Bu nedenle parlak gözüktü. Ben de birinci sefer bu türlü bir şey gördüm.”
“GÖKTAŞININ YANARAK SÜRATLE YOLUNA DEVAM ETMESİ BEKLENİR”
Türk Astronomi Derneği Üyesi Astronom His Esendemir ise dün akşam İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin birçok vilayetinden görülen ışık kümesine ilişkin manzaraların kendilerine ulaştığını aktardı.
Yaşanan olayın akabinde farklı yerlerdeki manzaraları inceleyerek kimi tahlillerde bulunduklarını belirten Esendemir, şöyle devam etti:
“Bir göktaşının atmosfere girdiğinde sürtünme, atmosfer gazlarıyla kimyasal etkileşime girmesi ve basınç üzere nedenlerden ötürü yanarak süratle yoluna devam etmesi beklenir. Isınmasına ve etrafına güç yaymasına neden olur.
İşte bu halde bir göktaşı atmosfere girdiyse ani bir parlama olayı bekleriz ancak dün gözlenen olayda havada ilerleyen cismin göktaşı üzere süratli bir biçimde ilerlemediği ve modül kesim ve arkası sıra göktaşına göre daha yavaş ilerlediği görüntülerde görülüyor.
RUS MÜŞAHEDE UYDUSU PARÇALANMIŞTI
Bizler bu cismin bir uzay çöpü yahut yörüngede dolanan bir uydunun kesimleri olabileceğini düşünüyoruz. 26 Haziran’da Rus müşahede uydusu RESURS-P1 uydusunun parçalandığı bilgisi paylaşılmıştı. Hatta Memleketler arası Uzay İstasyonu mürettebatı kısa müddetliğine özel sığınma odalarında bulundu.
Bu parçalanma 100’den fazla enkaz oluşturdu. İşte bu enkazın atmosfere girdiği nokta Türkiye semaları olabilir ve atmosfere giriş irtifası nedeniyle de yüzlerce kilometreye yayılan bir alanda farklı vilayetlerde görülmesine neden olabilir.”
PARLAK IŞIK KÜTLESİNİN METEOR OLMA İHTİMALİ DÜŞÜK
Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi Müdürü Doç. Dr. Mesut Yılmaz da AA muhabirine parlak ışık kütlesine ait değerlendirmelerde bulundu.
Bu bahiste yayınlanan imajları izlediğini ve mevcut manzaralar üzerinden net bir şey söylemenin güç olduğunu lisana getiren Yılmaz, “İlk izlenelim olarak, imgelere baktığımızda o cisim meteora benzemiyor. Zira atmosfere giren cismin suratı biraz düşük duruyor. Meteorlar çok daha süratli atmosfere giriş yapıyorlar. En düşüğünün saatteki suratı 40 bin kilometre ve bu 260 bin kilometreye kadar çıkabiliyor lakin oradaki imgeye baktığımızda düşük süratli bir cisme benziyor. Bir uzay çöpü olma ihtimali var.” diye konuştu.
Uzayda binlerce uydu bulunduğuna dikkati çeken Yılmaz, “Gökyüzünde görünen, bu uydulardan, uzay istasyonundan ya da roketlerden kopan bir modül olabilir.” dedi.
Düşen cismin tesirine ait değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, şöyle dedi:
“Eğer meteor olsaydı bunun tesiri kesinlikle hissedilirdi. Yani düştüğü yerde önemli bir krater, bir patlama, ormanlık alana düşerse yangın, denize düştüğünde de küçük bir çaplı tsunami oluşurdu.
Yani patlamanın tesiri kesinlikle hissedilirdi. Her yıl tonlarca parçacık aslında atmosferimize düşüyor lakin onların birçok zati bizim atmosferimizde eriyip yok oluyor, yeryüzeyine kadar ulaşmıyorlar.
Dolayısıyla meteor olsaydı onu kesinlikle anlardık. Bu yapay, insan imali bir şeyse şayet onlar da aslında parçalanır, ufalanırlar ve yere düştüklerinde de çok fazla önemli bir tesiri olmaz. Zati o yüzden herhalde düştüğü yerle ilgili bir düşünce olmadı şimdi.”
Yılmaz, meteor düşmelerinin doğal süreçler olduğuna işaret ederek, “Dünyaya her yıl binlercesi zati düşüyor. Kimileri bu türlü irili ufaklı oluyor, kimileri birazcık daha büyük olabiliyor. Burada da olağandışı bir durum yok. Kâfi ki 30 metreden daha büyük çaplı meteorlar düşmesin. Bizim en büyük endişemiz onlar. Zira hakikaten dünyaya önemli hasarlar, ziyanlar verebilir.” tabirlerini kullandı.
Yılmaz, gökyüzünden düşen bir modüle rastlanması durumunda buna dokunulmaması gerektiğini söz ederek, “Çünkü bunlar vakit zaman radyasyon içerebiliyor. Uzak dursunlar ve çabucak yetkililere haber versinler.” ikazında bulundu.